g@lici@suroeste

Portada              Bibliografía A Guarda               Bibliografía Comarcal        Música

María Mariño         Xosé Mª Álvarez Blázquez                Xosé Carlos Gómez Alfaro

No 2007 o Día das Letras Galegas estará dedicado a María Mariño

María Mariño Carou, dilla de Xosé María Mariño e Filomena Carou, era a segunda de cinco irmáns, á quen se dedicará o 17 de maio de 2007, Día das Letras Galegas, naceu en Noia en 1907 e morreu en Parada do Caurel, en  maio de1967, aos sesenta anos de idade, repousando os seus restos no cemiterio de Seoane do Courel.

            De condición humilde, as necesidades económicas non sempre lle permitiron acudir á escola, póndose a traballar vomo costureira polas casas para axudar á economía familiar.

            Coa Guerra Civil, e polas dificultades económicas, a súa familia trasládase a Boiro, e nesta vila entra en contacto co ambiente literario ao ter a oportunidade de coñecer a biblioteca do Pazo de Goiáns onde unha tía súa traballaba de cociñeira

En 1939 casa co mestre Roberto Pose Carballido, que é destinado ao País Vasco,  onde nace o seu único fillo que morre ao mes e medio de nacer. Volta o matrimonio a Galicia, onde Roberto é destinado a Romeor do Courel e posteriormente, por consello médico dada a depresión na que se sume a muller trala morte de seu fillo e o pasamento da súa nai, van vivir a Parada do Caurel, onde María Mariño, pasará o resto da súa vida, con algunha viaxe a Noia e Monforte e as vacacións nos últimos anos na cidade da Coruña. En Parada, en 1953 coñeceu a Uxío Novoneyra, que se convirtirá nun forte estímulo literario para María Mariño a través do que superaría o isolamento en que vivía, entrando en contacto con outros escritores como Manuel María,  Ramón Piñeiro, Domingo García-Sabell, Sixto Seco e Augusto Assía, entre outros intelectuais da época.

Comeza a escribir en 1957, elaborando dous poemarios, Palabras no tempo, prologoado por Ramón Otero Pedraio ("revelación dunha intimidade impresionante do ego da escritora cas cousas, de un desvelamento e senso tráxico do ser do tempo na serra", recolle no prólogo),  e ilustrado por Ramón Patiño, e que publicaría a editorial Celta, de Lugo, en 1963, na colección “Tesos Cumes”, e Verba que comeza, onde amosa a súa angustia existencial ante a presenza da morte que sabe que está máis cerca. O libro remátao de escribir en marzo, apenas dous meses antes finar de leucemia.

           En 1990 dáse a coñecer este segundo poemario nunha edición de Carmen Blanco promovida por Uxío Novoneyra e Antón Avilés de Taramancos e publicada polo Concello de Noia.

Concha Pino recorda na Voz de Galicia (8 de xullo de 2006), que “Se no primeiro poemario as terras do Caurel enchen os seus versos, no libro que non chegou a ver publicado volve ao mar das súas orixes”.

E segue a recordar Concha Pino o que dixeron outros escritores da obra de María Mariño, así Otero Pedraio dixo da súa obra que tiña un sentido tráxico, Méndez Ferrín di que os versos teñen unha grande forza expresiva e intimista, e Carme Blanco, estudosa da súa obra, engade que se trata dunha poética  radicalmente intimista e unha linguaxe rupturista.

Poemarios inéditos

            Uxío Novoneyra, que como dixemos máis arriba, coñeceu á escritora noiesa, asegurou que María Mariño escribiu outros dous libros en castelán que non se coñecen: Los años pobres. Memorias de guerra e postguerra e Más allá del tiempo. En 1994 Edicións Xerais publica a Obra Completa de María Mariño Carou.

Recoñecemento da RAG

            A Real Academia Galega, atendendo aos chamamentos realizados, acordou, o 7 de xullo de 2006, dedicar o 17 de maio de 2007 á poetisa noiesa María Mariño, sendo a terceira muller recoñecida pola mencionada institución galega.

            Ademais de Rosalía de Castro, que inaugurou esta celebración en 1963 co gallo do centenario da publicación de Follas Novas, tamén foi homenaxeada, en 1987, Francisca Herrera Garrido.

            Na decisión da RAG pesou, ademais das peticións realizadas, o desexo de descubrir a esta muller que “polas circunstancias sociais e persoais nas que viviu fan que a súa poesía sexa de difícil acceso para o gran público”.

            A poesía de María Mariño Carou inspírase na tradición popular, con infuencia rosaliana.

Palabra no tempo

"¡Inda vou na misma meniña..."

¡Inda vou na misma meniña

aquela que fogueaba sin leito!

¡Son aquela!

¡Son aquela que no bosco

escuitaba o himno dela!

Son aquela mañanciña,

entre orballo das rosas,

enre area de sendeiros,

onde atopaba a campana.

Caladiña eu chamaba

en berros que hoxe esquezo,

cando o navío de lonxe

o meu mar cheo atracaba.

¡Son aquela!

Son aquela tarde queda

que no serán se chamaba

miña aurora sin coores

chea dun farto rebusco

que en un xordo a min chegaba.

¡Son aquela!

Son aquela pena nubra

que de mofo entrenzaba

a lonxe voz do poeta,

cando aínda non sabía

que era pra ela

o que aquela voz narraba.

¡Son aquela!

Son aquela sempre soia

que paseaba a ribeira

a ver si nela atopaba,

a ver si nela afogaba.

Eu non sei,

eu non sei son sinceira.

Eu sentía un lonxe triste,

eu sentía nel ledicia,

eu quería quedar soia,

eu quería compañía,

¡aquela que eu non sabía!

Hoxe o sol enxuga a néboa.

Os dous tecen amores.

¡Han de saber algo dela!

 

Verba que comenza

Linme hoxe toda por dentro.

¡Linme!

¡Como me está chegando!

¡Como me apaña!

Eu non sei,

non sei si me chega ou vou por ela.

Non o sei.

¿Ouh, pra que me trouxeches si hoxe me levas?

Hoxe,

hoxe, día de todos en un.

Infindá do tempo. ¡Hoxe!

Hoxe de quen todos somos na marea sin ondas,

sin velas,

sin barcos en coor vello.

Hoxe, ¿de quen?

Hoxe: dirán uns.

Hoxe: dirán outros mentras...

mentras reparan no que non hai.

En hoxe todos,

todos damos do fin o paso del.

¡Meu amigo, onte!

Ti vas quedando,

quedas pregón que enmarca nas áas do tempo a voz

que ti mismo diches sinxela e pulida, aquela.

Ti quedas como queda o aire

entre as cousas que son

como queda a loita,

como queda a terra,

como queda a Forza

aquela en que ti vas hasta a derradeira,

derradeira,

vas calado.

Calas mentras contas as presadas que de nós van

caendo,

vas na verba,

verba que rixe,

verba enteira que é.

Vas e dis anque calas e non cingues

xeito novo.

Pro si:

de nós levas.